Oven dishes

Dit moet je weten over ovenschalen

Een ovenschaal is een brede, ondiepe schaal die bestand is tegen de hoge temperaturen van de oven – afhankelijk van het materiaal doorgaans tot zo'n 250 °C of meer. Het belangrijkste verschil tussen alle ovenschalen zit in het materiaal, en dat bepaalt niet alleen hoe je gerecht gaart, maar ook waar je de schaal wél en níét op kunt gebruiken. Keramiek en aardewerk (denk aan de bekende Peugeot Appolia-schalen of de aardewerken schalen van Le Creuset) zijn gemaakt voor de oven en de tafel: ze verdelen de warmte zacht en gelijkmatig en houden je gerecht lang warm, maar ze horen niet op een directe warmtebron zoals het fornuis of inductie. Metalen braadsledes van gietijzer, roestvrij staal of carbon steel kunnen dat juist wél: daarmee braad je vlees eerst aan op het vuur en schuif je de schaal daarna zó de oven in, zonder extra afwas.

Kortom: kies je vooral voor gratins, ovenschotels en gebraden groenten, dan is een klassieke keramische of aardewerken ovenschaal ideaal. Wil je grote stukken vlees eerst dichtschroeien en dan laten garen, kijk dan bij de braadsledes. Wil je eerst het complete beeld? Bekijk het hele pannenassortiment of de rubriek bakken.

Ovenschaal of braadslede – wat is het verschil?

De begrippen worden vaak door elkaar gebruikt, maar er is een praktisch onderscheid. Een ovenschaal is de brede categorie: elke hittebestendige schaal voor gebruik in de oven, meestal van keramiek of aardewerk, met opstaande randen voor lasagne, gratin, groenten of een taart. Een braadslede is een steviger, meestal metalen exemplaar met twee flinke handgrepen, gemaakt voor grote stukken vlees. Doordat een braadslede van metaal is, kun je hem ook op het fornuis gebruiken en wordt hij vaak gecombineerd met een braadrek, waarop het vlees net boven de bodem rust. Zo kunnen vet en vleessappen eronder wegdruppelen en wordt je vlees rondom krokant in plaats van dat het in zijn eigen vocht staat te stoven.

Een ovenschaal kopen: waar let je op?

Bij het kiezen van een ovenschaal draait het om drie vragen: wat ga je erin bereiden, hoe groot is je oven en hoe wil je de schaal reinigen. Voor grote stukken vlees zoals een hele kip, lamsbout of rollade heb je een ruime schaal of braadslede nodig; voor een gratin, een groentegerecht of een dessert volstaat een compacter formaat. Let ook op de hoogte van de randen: hogere randen houden vocht en saus beter vast en zijn fijn voor stoofgerechten, terwijl lagere randen zorgen voor meer luchtcirculatie en dus een krokantere korst bij geroosterde gerechten.

Het belangrijkste aandachtspunt is de warmtebron. Controleer altijd of de schaal past bij hoe jij kookt: keramiek en aardewerk zijn alleen ovenbestendig en mogen niet op het fornuis of op inductie, terwijl gietijzeren, roestvrij stalen en carbon-steel braadsledes juist wél geschikt zijn om op het vuur aan te braden. Twijfel je? De materiaal- en maatgegevens staan altijd op de productpagina, en je kunt ons ook gewoon om advies vragen.

Welk materiaal past bij jou?

Welk materiaal bij je past, hangt af van wat je kookt, hoe vaak je de schaal pakt en of je hem ook op het fornuis wilt gebruiken. De belangrijkste opties op een rij.

Keramiek is de klassieker voor ovenschotels die zó van de oven naar tafel gaan. Schalen als de Peugeot Appolia-serie verdelen de warmte zacht en gelijkmatig, houden je gerecht lang warm en staan mooi op tafel. Perfect voor lasagne, gegratineerde gerechten en ovenschotels – puur voor in de oven, niet voor het fornuis.

Aardewerk (stoneware) ligt daar dicht tegenaan en is de specialiteit van de aardewerken ovenschalen van Le Creuset. Het geglazuurde oppervlak is krasvast, hygiënisch en makkelijk schoon te maken, en meestal mag de schaal gewoon in de vaatwasser. Ook aardewerk hoort in de oven, de magnetron of op tafel thuis, niet op een directe warmtebron.

Geëmailleerd gietijzer koop je als je iets wilt dat generaties meegaat. Het warmt langzaam en gelijkmatig op en houdt die warmte daarna uren vast, wat het sterk maakt voor langzaam garen en grote stukken vlees. Een geëmailleerde gietijzeren braadslede, zoals die van Le Creuset, gaat van het fornuis naar de oven naar de tafel zonder dat je hoeft over te scheppen.

Roestvrij staal (RVS) is de praktische keuze. Het is lichter dan gietijzer, warmt snel op en koelt ook weer snel af, dus je stuurt makkelijker op temperatuur. Demeyere maakt braadsledes van meerdere lagen staal die de warmte uitzonderlijk gelijkmatig verdelen, zonder hotspots. RVS mag in de vaatwasser, roest niet en gaat bijna eindeloos mee.

Carbon steel (plaatstaal) wint terrein bij thuiskoks die iets professioneels willen zonder het gewicht van gietijzer. Het is in een mum van tijd heet, reageert direct op elke temperatuurwissel en weegt een stuk minder. Net als gietijzer bouw je er met de tijd een natuurlijke antiaanbaklaag op door de schaal regelmatig in te oliën, zonder synthetische coating. De braadslede met rek van BARE Cookware is daar een mooi voorbeeld van; over inbranden en onderhoud lees je meer in onze inbrandservice.

Wat maak je in een ovenschaal?

Een ovenschaal kan meer dan de meeste mensen denken. De klassieke toepassing is gebraden vlees – kip, rollade, lamsbout of ribben – maar een ovenschaal is minstens zo geschikt voor groenten uit de oven, zoals gegrilde paprika, courgette en aardappelen. Denk ook aan ovenschotels als lasagne, moussaka en aardappelgratin, waarbij de schaal van bereiding naar tafel gaat. Werk je met een braadslede met rek, dan maak je daarin perfecte spareribs of een hele kalkoen, waarbij het vet netjes onderin wordt opgevangen. En vergeet de desserts niet: een warme brownie, een clafoutis of een crumble komt het beste tot zijn recht in een stevige schaal. Op zoek naar inspiratie? Blader door onze recepten.

De beste merken voor ovenschalen en braadsledes

De beste ovenschaal bestaat niet; het hangt af van wat je zoekt. Wel zijn er merken waar je eigenlijk nooit verkeerd mee zit. Peugeot maakt met de keramische Appolia-serie de klassieke ovenschotel: mooi op tafel, in verschillende maten en kleuren. Le Creuset staat synoniem voor kwaliteit, zowel in aardewerken ovenschalen als in zware, praktisch onverwoestbare gietijzeren braadsledes in kleuren als kersenrood en oranjerood. Demeyere (Belgisch en professioneel) blinkt uit in roestvrij staal met meerlaagse braadsledes die de warmte uitzonderlijk gelijkmatig verdelen. Skottsberg biedt een solide roestvrij stalen braadslede met rek, en BARE Cookware is met de carbon-steel uitvoering de duurzame keuze voor wie zonder synthetische coating wil koken. Bij Braadbaas vind je al deze merken onder één dak, met eerlijk advies over welke het beste bij jou past. Bekijk ook onze kennisbank of vind een mooi cadeau voor de kookliefhebber.